Een coalitie van Westland Verstandig, CDA, VVD en D66 wordt gezien als de meest logische uitkomst van de verkenning naar een nieuw gemeentebestuur. Die combinatie sluit volgens de verkenners het beste aan bij de verkiezingsuitslag en biedt kansen op een stabiele samenwerking. Tegelijk blijkt uit het eindverslag dat het onderlinge vertrouwen tussen partijen een belangrijk aandachtspunt blijft bij de verdere onderhandelingen.
Tijdens gesprekken met alle fracties kwam naar voren dat meerdere partijen inhoudelijk dicht bij elkaar liggen. Verschillen worden vaak als overbrugbaar gezien, mits er bereidheid is om samen te werken. Toch speelt de recente politieke geschiedenis een rol. In het verslag wordt beschreven dat wantrouwen en conflicten in de afgelopen bestuursperiode het functioneren van de gemeenteraad hebben beïnvloed. Dat maakt het herstellen van onderlinge verhoudingen een belangrijke voorwaarde voor een nieuw college.
De voorgestelde coalitie heeft samen een ruime meerderheid in de raad. Hoewel drie partijen al voldoende zetels hebben, wordt D66 toegevoegd om de stabiliteit te vergroten. Die partij wordt door meerdere fracties gezien als een betrouwbare partner. Uit de analyse blijkt ook dat landelijke partijen gezamenlijk zetels hebben gewonnen, terwijl lokale partijen juist hebben ingeleverd.
Andere partijen zijn nadrukkelijk besproken, maar minder kansrijk bevonden. Forum voor Democratie groeide in zetels en wordt gezien als vertegenwoordiger van een duidelijk kiezerssignaal, maar inhoudelijke verschillen maken samenwerking volgens veel partijen moeilijk. Ook GroenLinks-PvdA en LPF worden minder vaak genoemd als coalitiepartner, mede vanwege respectievelijk inhoudelijke afstand en zetelverlies.
In het eindverslag wordt ook 50PLUS genoemd als nieuwe partij in de raad met één zetel. Hoewel die winst wordt erkend, komt de partij in de meeste gesprekken niet naar voren als serieuze kandidaat voor deelname aan een coalitie. Daarbij speelt mee dat de partij nog relatief nieuw is binnen de gemeenteraad en minder bestuurlijke ervaring heeft opgebouwd in het Westland.
Een alternatief zonder Westland Verstandig wordt opengehouden als de voorkeursvariant niet slaagt. In dat scenario vormen CDA en VVD samen met GemeenteBelang Westland en D66 een mogelijk blok. Die combinatie heeft een kleinere meerderheid en wordt daarom als kwetsbaarder gezien.
Opvallend is dat geen enkele partij pleit voor een minderheidscoalitie of een gedoogconstructie. Er lijkt brede steun voor een bestuur met meerdere partijen en voldoende draagvlak in de raad. Ook wordt rekening gehouden met een college van zes wethouders en een relatief uitgebreid coalitieakkoord, zodat er ruimte blijft voor toekomstige ontwikkelingen.
Voor het vervolg wordt voorgesteld om een informateur aan te stellen die onderzoekt of partijen elkaar voldoende vertrouwen om samen te werken. Daarbij wordt benadrukt dat niet alleen inhoudelijke overeenstemming, maar vooral de bereidheid tot samenwerking bepalend zal zijn voor het slagen van een nieuwe coalitie.
