Het aantal winkels in de Randstad neemt af terwijl het aantal inwoners groeit. Tegelijk veranderen centrumgebieden van plekken die vooral gericht zijn op winkelen naar gebieden waar meerdere functies samenkomen, zoals horeca, cultuur en wonen. Dat blijkt uit een onderzoek naar koopstromen in de regio.
De detailhandel staat al langere tijd onder druk. Vooral winkels in sectoren zoals kleding en elektronica verdwijnen, terwijl supermarkten in veel gemeenten juist groeien. In kleinere plaatsen hebben supermarkten het moeilijker door schaalvergroting en lagere winstmarges. Hierdoor ontstaat een verschil tussen grote steden en kleinere kernen.
Grote binnensteden blijven aantrekkelijk voor bezoekers. Ondanks het dalende aantal winkels weten deze gebieden meer mensen te trekken en hun positie te versterken. Middelgrote centra laten een wisselend beeld zien. Daar wordt het steeds belangrijker om zich te onderscheiden, bijvoorbeeld door een uniek aanbod of een combinatie van functies.
De functie van centrumgebieden verandert merkbaar. Waar winkels eerder de belangrijkste reden waren om een centrum te bezoeken, spelen nu ook horeca, cultuur en andere voorzieningen een grotere rol. Toerisme draagt hieraan bij. Een aanzienlijk deel van de uitgaven in horeca komt van bezoekers van buiten de regio.
Buurt- en wijkcentra blijven belangrijk voor dagelijkse boodschappen. Deze gebieden hebben vaak minder leegstand doordat ze gericht zijn op basisvoorzieningen zoals supermarkten en andere winkels voor dagelijks gebruik. Daardoor blijven ze stabieler dan grotere winkelgebieden die afhankelijk zijn van recreatief winkelen.
Online winkelen groeit nog steeds, maar minder snel dan in eerdere jaren. In sectoren zoals mode en elektronica neemt het aandeel online aankopen verder toe. In andere sectoren, zoals woninginrichting en doe-het-zelf, lijkt die groei af te vlakken.
Volgens de betrokken provincies is de basis van het voorzieningenaanbod nog stevig, maar staan sommige gebieden onder druk. Vooral centra in de buurt van grotere steden hebben moeite om bezoekers vast te houden. Samenwerking tussen gemeenten, ondernemers en vastgoedeigenaren wordt gezien als belangrijk om deze gebieden aantrekkelijk te houden. Ook investeringen in kwaliteit en duidelijke keuzes in de inrichting van centra spelen daarbij een rol.
De uitkomsten van het onderzoek geven inzicht in hoe winkelgebieden zich ontwikkelen en welke aanpassingen nodig zijn om ze toekomstbestendig te maken.
