Zuid-Holland telt een grote groep mensen die inkomen halen uit werk als zelfstandige. Volgens voorlopige CBS-cijfers hadden in 2024 in de provincie 481.700 mensen inkomen uit zelfstandige werkzaamheden. Voor 319.500 van hen was dat werk de belangrijkste inkomensbron.
Daarmee is zelfstandig ondernemerschap een belangrijk onderdeel van de Zuid-Hollandse arbeidsmarkt. In Den Haag ging het in 2024 om 84.500 mensen met inkomen uit werk als zelfstandige. Voor 60.700 Hagenaars was zelfstandig werk de voornaamste inkomensbron. De cijfers voor Den Haag laten zien dat ook in deze regio een grote groep afhankelijk is van zelfstandige inkomsten.
De landelijke zzp-markt verandert ondertussen. Volgens het CBS daalde het aantal zelfstandigen zonder personeel in 2025 voor het eerst sinds jaren. Het aantal zzp’ers nam met 62.000 af. Vooral in de eerste helft van dat jaar gingen relatief veel zzp’ers verder als werknemer. De aangescherpte handhaving op schijnzelfstandigheid speelde daarbij een rol.
Onderzoek van Knab, gebaseerd op CBS- en TNO-cijfers en eigen onderzoek onder ruim 16.000 zzp’ers, laat zien dat zelfstandigheid niet altijd eenvoudig te beoordelen is. Veel zzp’ers hebben meerdere klanten en ervaren vrijheid in hun werk. Tegelijk kan één grote opdrachtgever financieel zwaar meewegen. Volgens CBS en TNO had 73 procent van de dienstverlenende zzp’ers minimaal vier klanten in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek. Toch kwam bij een kwart van deze groep minstens 60 procent van de omzet van de grootste klant.
Ook financiële zekerheid blijft een punt. Volgens de gegevens heeft 28 procent van de zzp’ers geen voorziening bij arbeidsongeschiktheid. Daarnaast kan 30 procent van alle zelfstandig ondernemers minder dan zes maanden rondkomen zonder ondernemersinkomen. Dat maakt de positie van zelfstandigen kwetsbaar als opdrachten wegvallen of regels veranderen.
Voor Zuid-Holland zijn die landelijke ontwikkelingen relevant. De provincie heeft veel zelfstandigen in sectoren als bouw, zorg, zakelijke dienstverlening, ICT, creatieve beroepen en persoonlijke dienstverlening. In een regio met hoge woonlasten en een grote vraag naar arbeid kan onzekerheid over regels, opdrachtgevers en inkomen direct gevolgen hebben voor ondernemers én opdrachtgevers.
De cijfers laten zien dat het debat over zzp’ers niet alleen gaat over contracten, maar ook over inkomen, zekerheid en de manier waarop werk in de praktijk wordt georganiseerd.
